भाग २४ : प्रवासाचा लेखाजोखा

दुसऱ्या दिवशी सुनीताने इशाच्या खोलीत डोकावले. इशा अजून झोपलेली होती. सुनीताने सुद्धा उठवायची घाई केली नाही. इशाचे झोपेत स्वप्न रंजन सुरू होते. इशा झोपेत काही तरी बोलत होती. मधेच कोणाला तरी हाक मारत होती. तिचे बडबडणे सुनीताने ऐकले आणि शेवटी तिला झोपेतुन उठवले.

" इशा, सकाळ झाली.... उठ बरं , इशा "

" नलिनी , ते बघ तिकडे जाऊ, नलिनी माझं पुस्तक पाहिलेस का ? नलिनी माझ्या साठी थांब ना , कुठे जातेस ? " इशा असे काही तरी झोपेत बोलत होती.

सुनिताच्या प्रश्नांवर इशा तिच्या स्वप्नातल्या जगातली उत्तर देत होती. शेवटी सुनीताने तिच्या कपाळावर हात ठेवून तिला उठवले.

" इशा... अग तू मुंबईला आलीस आता , ए इशा... "

सुनीताच्या हाताचा स्पर्श इशाने ओळखला आणि लगेच डोळे उघडले.

" आई... " 

" हो ... जाग झालं ना आमचं पिल्लू , आलं का घरी की अजून वारीत च भटकतय " 

" होय ग आई... मला स्वप्न पडलेलं , चिडवतेस काय ग "

" बरं, उठ बघ नऊ वाजले आता... आवर जा " 

इशाने आपले अंथरूण घडी करून ठेवले आणि आवरून बाहेरच्या खोलीत येऊन पेपर वाचत बसली. तो पर्यन्त सुनीताने गरमा गरम चहा आणि पोहे करून आणले.

इशा खाली जमिनीवर नाश्त्याला बसली. मसाला चहा चा आस्वाद घेत घेत सुनीता आणि इशाच्या गप्पा सुरु झाल्या. आठवड्याभराचा इति वृतांत द्यायला इशाने सुरुवात केली.

" इशा, तू नव्हतीस आठवडाभर तर घर अगदी रिकाम रिकाम वाटत होतं ग ! कधी एकदा तू घरी येतेयस अस च झालेलं मला " 

" आई, मला पण तुझी आठवण येत होती. आम्ही जेव्हा जेव्हा जेवायला जायचो ना , तेव्हा तेव्हा पहिला घास घेताना मला तुझी आठवण यायची. " 

" हो ना ... मग काय काय मजा केलीत सांगा आता लवकर , मला ही म्हणजे तुझ्या सोबत वारीत पोहोचल्या सारखे वाटेल " 

" हो सांगते , तुला माहिती आहे का आई, वारीत मी एका ठिकाणी पहिल्यांदा भारुड ऐकले. कीर्तन, भजन, अभंग आणि फुगड्या , पुरुष सुद्धा बायकांसारखे नाचत गात होते. कोणी लहान - मोठे नाही. सगळे एकमेकांना आदर देत या वारीत चालताना दिसले. त्यात लहान मुलं, बाया, म्हातारी माणसे, काही काठीच्या आधाराने चालत आलेली, काही अंध , काही अपंग. एवढी माणसे पण सगळे शिस्तीत नियोजन केलेले ... एखादा इव्हेंट असावा तसेच ... " 

इशा सुनीताला सांगू लागली. पहिल्या दिवसापासून ते अगदी प्रणितचे तिला अचानक भेटण्यापर्यन्त सर्व काही तिने सुनीताला सांगितले.

प्रणित विषयी ऐकून सुनीताला त्यावर सुरुवातीला विश्वास बसेना. थोडे चमत्कारिक सुद्धा वाटले. प्रणितचा विषय म्हणजे तो दिवस ज्या दिवशी आनंद आणि त्यातून डोळे झाकून आलेलं ते संकट...परीक्षेचा काळ, पुन्हा त्याच आठवणी. सुनीता विचारात पडली. तिने इशाला प्रणित बद्दल विचारले,

" इशा, प्रणित तुला सहज भेटला प्रवासात... तो तुला विसरला असेल ना... " 

" आई, तसे काही नाही गं... उलट त्याला बाबांबद्दल हे काहीच माहिती नव्हतं. त्याला माझं नाव लक्षात होतं... त्याला जेव्हा त्याबद्दल कळलं त्याने माझी माफी मागितली. आम्ही बराच वेळ बोललो... " 

" इशा, पण तुला आपल्या एकूण परिस्थिती ची कल्पना आहे... तू आता जबाबदार ही झालीस बाळा... बाबा असताना गोष्ट वेगळी होती...मला वाटतंय तू पुढे शिकावं... काम करुन स्वतःच्या पायावर उभे राहावं... सध्या प्रणित आणि लग्नाचा विषय आपण बाजूला ठेवू "

" पण आई... मी कुठे म्हणले लग्न करायचे... मी तर तुला झालेला प्रसंग सांगितला... तूला सोडून मी कुठे जाणार नाही आई... बाबांना दिलेलं वचन मी कधी विसरणार नाही. " 

इशाचे बोलणे झाल्यावर वर वर जरी विषय संपला तरी सुनीताच्या मनात रुख रुख लागून राहिलेली. कधी ना कधी इशाला सासरी जायचेच आहे. जे विधिलिखित आहे ते आपण कसे बदलणार. हा योगायोग नाही तर काय? इशाला गरज असताना बरोबर तेव्हा त्याचीच गाडी इशाला मिळावी आणि दोघांची अशी भेट व्हावी ही श्रींची इच्छा असावी असे तिला वाटू लागले. गोंधळलेल्या अवस्थेत सुनीता इशाला म्हणली,

"टिळकांशी पुन्हा संपर्क झालाच नाही ना गं इशा, असे कसे झाले ? त्यांनी ही केला नाही आणि आपण सुद्धा ..."

तेव्हा इशा म्हणली. " आई, प्रणितच्या घरून आपल्या घरच्या टेलिफोन वर त्या दिवशी फोन आलेला. पण आपण कोणीच घरी नव्हतो, नंतर सुद्धा आपल्या घरी सगळे वातावरण असे झाले की आपण काहीच करू शकलो नाही. "

" हो ना , गोष्टी इतक्या लवकर बदलल्या की विचार करायला आणि स्थिर व्हायला सुद्धा वेळ मिळाला नाही. इशा आपलं सुद्धा चुकलंच ... नंतर आपण त्यांना ही गोष्ट कळवायला हवी होती. "

" आई, मी प्रणितला जेव्हा सांगितले तेव्हा त्याला ते समजले. त्याने आपली तेव्हाची वेळ परिस्थिती समजून घेतली म्हणून आम्ही खूप मोकळेपणाने बोलू शकलो एकमेकांशी. तो खरच खुप चांगला मुलगा आहे. एवढे होऊन ही त्याने माझी माफी मागितली. पुन्हा भेटण्याची तयारी दाखवली. "

" आई, मला त्याच्यात एक खूप चांगला मित्र ही दिसला म्हणून मी त्याला पुन्हा भेटण्याचे ठरवले. "

" इशा , खरच हे सर्व कल्पनेच्या पलीकडे आहे जे तुझ्या आयुष्यात घडले. तुला नक्कीच पांडुरंगाचा आशीर्वाद मिळाला आहे. "

" तू हा योग्य निर्णय घेतला आहेस, प्रणितला सहज एकदा घरी बोलव. मी सुद्धा टिळकांना एकदा फोन करून त्यांचे गैरसमज दूर करते. "

" आई, ही जादू या माळेने केली बघ...हे बघ ही बाबांची तुळशी माळ तू दिलेली. ती मी येताना गळ्यात घातली होती. त्यांचाच आशीर्वाद माझ्या सोबत होता. "

इशाच्या हातात दोन माळा बघून आईने विचारले

" ही दुसरी कुणाची ग ? "

" ही पण बाबांचीच "

" म्हणजे ? "

" अग रमाच्या बाबांची ... मी म्हणलेले ना तुला ते हरवलेले वारीत , त्यांनी माझ गाणं ऐकून दिली होती. ते देताना म्हणलेले की तुझ्या बाबांनी च दिली अस समज . बघ मला वारीत पुन्हा एकदा बाबा सुद्धा भेटायला आलेले बासरी घेऊन . "

सुनीता इशाकडे बघत होती, तिच्या डोळ्यात पाणी आले. डोळ्यात साठवलेल्या पाण्याला वाट मिळाली आणि इशाने सुनीताला घट्ट मिठी मारली.

" आई आता सगळे पुन्हा पूर्वी सारखे होणार बघ..."

" हे जीवन सुंदर आहे आणि ते आपण आणखी सुंदर करूया "

" आज खरच माझ्या पेक्षा पण मोठी झाली माझी लेक... इशा अशीच मोठी हो ग ... तुझ्या आई बाबांचे आशीर्वाद कायम तुझ्या सोबत आहेत. "

दोघींचा हा जिव्हाळ्याचा संवाद सुरू असतानाच अचानक फोन वाजला.

क्रमशः